6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) hükümlerine tabi olan belediye şirketlerinin finansal güçlendirme yöntemlerinden biri olan iç kaynaklardan sermaye artırımında sorunlar yaşandığını görüyoruz. Bu şirketlerin bilançosunda yer alan ve kanunen sermayeye eklenmesine izin verilen fonlardan (ortaklara borçlar, nakit, yeniden değerleme, emisyon primi, serbest yedek akçeler vb.) karşılanması mümkündür. Bu konuda dikkat edilmesi gereken önemli husus, 5393 sayılı belediye kanunu gereğince sermaye artırım kararının belediye meclisinin alması gerekir.
Karar alınırken iç kaynakların şirket bünyesinde olup olmadığının tespit edilmesi gerekir. Bu yönde TTK’nın 462/2mad. gereğince belediye yönetiminin yazılı talebi ve onaylanmış bilançosuna yeminli mali müşavir/serbest muhasebeci mali müşavir veya bağımsız denetçi raporu eklenmelidir. Anonim şirket statüsündeki belediye şirketleri için getirilen özel bir hükme göre bilançoda sermayeye eklenerek nakdi artırım yapılması için izin verilen fonların sermayeye dönüştürülmesi zorunludur.
Belediyelerin ortak olduğu şirketlerde iç kaynaklardan yapılan artırım kararının ticaret siciline tescili ile mevcut şirketlerde belediye paylarının sermaye oranına göre bedelsiz payları kendiliğinden iktisap eder. Türk Ticaret Kanunu usul ve esaslara uyulmaması halinde ise TTK’da öngörülen kararın iptali veya fesih davası gibi ciddi hukuki sonuçları olabilir. Dolayısıyla bu tür finansal işlemlerin yasal uyumluluk gözetilerek yürütülmesi şirketlerin yararına olacaktır.
6102 Ticaret Kanununda esas sermaye sistemi ile birlikte kayıtlı sermaye sistemine yer verilmektedir. Bu yönde, iç kaynaklardan sermaye artırımına, esas sermaye sistemine tabi olan anonim şirket statüsündeki belediye şirketinde genel kurul, kayıtlı sermaye sistemine tabi anonim şirket statüsündeki belediye şirketinde ise yönetim kurulu karar verir. Limited şirketler kayıtlı sermaye sistemi statüsünde olmadığından, bu tür belediye şirketinde iç kaynaklardan sermaye artırımına ise genel kurul karar verir.
Şeffaf denetim, güçlü kurallar ve dengeli bir sermaye yapısı sağlanamazsa ortak şirketler iflas sürecine girebilir.
Dr.Fevzi ER / SMMM-Bağımsız Denetçi
