Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK), işçi emekli aylıkları arasında oluşan farklara ilişkin dikkat çekici bir rapor yayımladı. Raporda, 2024 ve 2025 yıllarında emeklilik başvurusunda bulunan sigortalıların aylıkları incelenirken, aynı prim gününe ve aynı kazanca sahip olmalarına rağmen emekli maaşları arasında yüzde 30’a varan farklar oluştuğu tespit edildi.
KDK’nın değerlendirmesine göre, emekli aylıklarının hesaplanmasında kullanılan güncelleme katsayısı, yıllık enflasyon ve büyüme verilerinin başvuru yapılan yıla göre değişmesi nedeniyle bu farklar ortaya çıkıyor. Özellikle yüksek enflasyonun ardından gelen daha düşük enflasyonlu dönemlerde emekli olanların maaşlarının, bir önceki yıla göre daha düşük kaldığı vurgulandı.
2026’da Emekli Olacaklar İçin Uyarı
Raporda, bu hesaplama yöntemi nedeniyle 2026 yılında bağlanacak emekli aylıklarının, 2025’e göre daha düşük olabileceği belirtildi. Uzmanlar, emeklilik planı yapan sigortalıların bu farkı göz önünde bulundurması gerektiği uyarısında bulundu.
Yeni Düzenleme Çağrısı
KDK tarafından hazırlanan özel raporda, mevcut sistemin bireysel mağduriyetlere yol açtığı ve sosyal güvenlik sistemine olan adalet algısını zedelediği ifade edildi. Emekli maaşlarındaki bu farklılıkların kalıcı hale gelmemesi için yasal düzenleme yapılması gerektiği vurgulandı.
Raporda, emeklilik sisteminin adil, istikrarlı ve öngörülebilir bir yapıya kavuşturulmasının hem sigortalıların hak kaybını önleyeceği hem de sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliğine katkı sağlayacağı kaydedildi.
Başvuru Zamanı Maaşı Belirliyor
Türkiye gazetesinde yer alan habere göre; KDK, maaşlar arasındaki bu farkların sigortalıların emeklilik kararlarını çalışma süresinden çok başvuru zamanlamasına göre şekillendirdiğine dikkat çekti. Bu durumun yıl sonu ve yıl başlarında emeklilik başvurularında yoğunluğa neden olduğu, Sosyal Güvenlik Kurumu’nun iş yükünü artırdığı belirtildi.
Aktüeryal Denge ve Kayıt Dışı Risk
Raporda ayrıca, emeklilik başvurularındaki dönemsel artışların sosyal güvenlik sisteminin aktüeryal dengesi üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceği ifade edildi. Erken emeklilik eğiliminin artmasının prim gelirlerini azaltabileceği, buna karşın emekli aylığı ödemelerini yükseltebileceği uyarısında bulunuldu.
Öte yandan, emekli olduktan sonra çalışmaya devam eden bazı sigortalıların sosyal güvenlik destek primi nedeniyle kayıt dışı çalışmaya yönelebilme riskine de dikkat çekildi.
