Küresel enerji sektöründe dengeler hızla değişirken, yenilenebilir enerji kaynakları tarihi bir eşiği daha geride bıraktı. Nisan ayında rüzgar ve güneş enerjisi santralleri, dünya genelinde doğal gaz santrallerinden daha fazla elektrik üreterek ilk kez önemli bir rekora imza attı.
Verilere göre, nisan ayında rüzgar ve güneş enerjisi kaynaklarından toplam 532 teravatsaat (TWh) elektrik üretildi. Aynı dönemde doğal gaz santrallerinin üretimi ise 477 teravatsaatte kaldı. Böylece iki yenilenebilir enerji kaynağı, tarihte ilk kez aylık bazda doğal gazdan daha fazla elektrik üretmiş oldu.
Beş yılda büyük dönüşüm
Uzmanlar, enerji üretimindeki bu değişimin son beş yılda yaşanan hızlı dönüşümün bir sonucu olduğuna dikkat çekiyor. Beş yıl önce yenilenebilir enerjinin en güçlü üretim dönemlerinde bile doğal gaz santrallerinin elektrik üretimi, rüzgar ve güneş enerjisinin toplamının yaklaşık iki katı seviyesindeydi.
Özellikle güneş enerjisindeki yatırımların hız kazanması bu değişimin en önemli nedenleri arasında gösteriliyor. Geçtiğimiz yıl dünya genelinde oluşan yeni elektrik talebinin yaklaşık dörtte üçü yalnızca güneş enerjisiyle karşılanırken, kalan bölümün büyük kısmı da diğer yenilenebilir enerji kaynaklarından sağlandı.
Kömür liderliğini koruyor
Rüzgar ve güneş enerjisi doğal gazı geride bırakmış olsa da küresel elektrik üretiminde en büyük pay hâlâ kömür santrallerine ait. Dünya genelinde üretilen elektriğin yaklaşık yüzde 35'i kömürden sağlanıyor.
Buna rağmen Çin ve Hindistan başta olmak üzere kömür kullanımını sürdüren ülkelerin aynı zamanda büyük ölçekli güneş ve rüzgar enerjisi yatırımlarını hızlandırması, enerji dönüşümünün ivme kazandığını gösteriyor.
Enerji güvenliği yatırımları artırıyor
Uzmanlara göre yenilenebilir enerjiye yönelimin arkasındaki en önemli nedenlerden biri enerji arz güvenliği.
Orta Doğu'da yaşanan jeopolitik gelişmeler nedeniyle petrol, benzin ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) fiyatlarında görülen dalgalanmalar, ülkeleri yakıt maliyetlerinden daha az etkilenen rüzgar ve güneş enerjisine yöneltiyor.
Yenilenebilir enerji yatırımları yalnızca enerji arz güvenliğini güçlendirmekle kalmıyor; hava kirliliğinin azaltılması, sera gazı emisyonlarının düşürülmesi ve birçok ülkede elektrik üretim maliyetlerinin gerilemesine de katkı sağlıyor. Uzmanlar, birçok pazarda rüzgar ve güneş enerjisinin artık kömürden daha ekonomik hale geldiğine dikkat çekiyor.
Benzer rekorlar sürebilir
Enerji uzmanları, nisan ayında yaşanan gelişmenin tek seferlik bir rekor olmayacağını değerlendiriyor.
Özellikle güneş enerjisi yatırımlarının mevcut hızını koruması halinde, rüzgar ve güneş enerjisinin doğal gazı geride bıraktığı dönemlerin önümüzdeki yıllarda daha sık yaşanması bekleniyor. Ayrıca ABD'de de rüzgar ve güneş enerjisinin ilerleyen dönemde kömür kaynaklı elektrik üretimini aşabileceği öngörülüyor.
