ABD merkezli yatırım bankası Citigroup, küresel ekonomi için yeni bir risk unsuruna dikkat çekti. Bankanın yayımladığı değerlendirme raporunda, Orta Doğu'daki jeopolitik gerilimin etkisinin azalmasına rağmen bu kez El Nino kaynaklı yeni bir arz şokunun dünya ekonomisini tehdit edebileceği belirtildi.
Raporda, "Bir arz şoku sona ererken bir diğeri kapıda olabilir." ifadelerine yer verilirken, El Nino'nun tarım üretiminden altyapıya, iş gücü verimliliğinden küresel büyümeye kadar birçok alanda uzun süreli olumsuz etkiler oluşturabileceği vurgulandı.
Ekonomik etkisi yıllarca sürebilir
Citigroup ekonomistlerine göre güçlü bir El Nino süreci, küresel ekonomide kalıcı hasarlara neden olabilir. Tropikal Pasifik Okyanusu'nda meydana gelen El Nino, dünya genelinde sıcaklıkların yükselmesine yol açarken, bazı bölgelerde aşırı yağış ve sel, bazı bölgelerde ise kuraklık riskini artırıyor.
Bu iklim olayının tarımsal üretimi olumsuz etkilemesi, gıda arzında aksamalara ve ekonomik faaliyetlerde yavaşlamaya neden olabileceği değerlendiriliyor.
Kayıp 7 trilyon dolara ulaşabilir
Citigroup'un temel senaryosuna göre güçlü bir El Nino'nun küresel ekonomiye önümüzdeki beş yıl içinde 3 ila 5 trilyon dolar arasında maliyet oluşturması bekleniyor. Daha şiddetli bir senaryoda ise ekonomik kaybın 7 trilyon dolara kadar çıkabileceği tahmin ediliyor.
Ekonomistler, 1997-1998 yıllarında yaşanan ve tarihin en yıkıcı El Nino olaylarından biri olarak kabul edilen dönemin yaklaşık 5,7 trilyon dolarlık ekonomik kayba neden olduğunu hatırlatarak, benzer bir tablonun yeniden yaşanabileceğine dikkat çekti.
NOAA: Güçlü El Nino ihtimali yüksek
ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi (NOAA), El Nino'nun yılın ikinci çeyreğinde başlaması ve gelecek yılın mart ayına kadar devam etme ihtimalinin yüzde 95'in üzerinde olduğunu açıkladı.
Kurum ayrıca, 2026 yılı sonuna kadar "çok güçlü" bir El Nino yaşanma olasılığını yüzde 63 olarak tahmin ediyor.
Petrolde beklenti 75 dolar
Citigroup, Orta Doğu'daki jeopolitik tansiyonun düşmesiyle birlikte Brent petrol fiyatlarının yılın ikinci yarısında ortalama 75 dolar seviyesinde seyredeceğini öngörüyor.
Raporda, ABD ile İran arasında yeniden başlayan müzakere sürecinin küresel enerji piyasalarındaki belirsizliği azaltabileceği ve petrol fiyatlarındaki oynaklığı sınırlayabileceği ifade edildi.
Ancak banka, enerji piyasalarındaki rahatlamaya rağmen El Nino'nun oluşturabileceği yeni arz şoklarının küresel ekonomide büyüme, enflasyon ve gıda güvenliği açısından önemli riskler oluşturmaya devam edeceği uyarısında bulundu.
